SUYA SAHİP ÇIKALIM! 22 MART DÜNYA SU GÜNÜ

Su, yalnızca günlük yaşamımızın bir parçası değil; kentlerin sürdürülebilirliği, sanayinin devamlılığı ve ekosistemlerin sağlığı için vazgeçilmez bir doğal varlıktır. Her yıl 22 Mart’ta kutlanan Dünya Su Günü, suyun korunmasına ve bilinçli kullanımına dikkat çekmek amacıyla ilan edilmiştir. Birleşmiş Milletler’in su ve sanitasyon alanındaki koordinasyon mekanizması olan UN-Water her yıl Dünya Su Günü’nün temasını belirlemektedir. 2024 yılında “Barış İçin Sudan Yararlanma”, 2025 yılında “Buzulların Korunması” temaları işlenmiş; 2026 yılı teması ise “Su ve Cinsiyet (Water and Gender)” olarak açıklanmıştır. Bu tema, suya erişimin ve su yönetiminin yalnızca teknik bir mesele olmadığını; aynı zamanda toplumsal eşitlik, sağlık ve insan onuru ile doğrudan ilişkili olduğunu vurgulamaktadır.

Ancak küresel ölçekte belirlenen temalar, yerel gerçekliklerden bağımsız değildir. Ülkemiz, küresel iklim değişikliğinin etkilerinin yoğun hissedildiği Akdeniz kuşağında yer almakta ve yüksek risk grubu ülkeler arasında kabul edilmektedir. Önümüzdeki 100 yıla ilişkin iklim projeksiyonlarına göre Türkiye’de kullanılabilir su kaynaklarının yaklaşık %25 oranında azalması beklenmektedir. Gerekli tedbirlerin alınmaması halinde ise 2050 yılından itibaren ülkemizin su sıkıntısı yaşayan ülkeler arasında yer alacağı öngörülmektedir. Bu nedenle su yönetimi artık geleceğe dair bir öngörü değil, bugünün somut bir planlama konusudur.

Cumhurbaşkanlığı ve ilgili Bakanlık koordinasyonunda yürütülen Su Verimliliği Seferberliği verilerine göre; iklim değişikliği, nüfus artışı ve artan su talebi birlikte değerlendirildiğinde, su kaynaklarının korunması ve verimli kullanımına yönelik politika ve uygulamaların hızla hayata geçirilmesi gerekmektedir. 2100 yılına kadar yapılan su-nüfus projeksiyonları, mevcut kaynakların sürdürülebilir biçimde yönetilmemesi halinde ciddi arz-talep dengesizliklerinin oluşabileceğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda suyun korunması, kayıp-kaçakların azaltılması, yeniden kullanımın yaygınlaştırılması ve su verimliliği kültürünün toplum genelinde yerleşmesi hedeflenmektedir.

Sanayi ve nüfus yoğunluğu bakımından stratejik bir konumda bulunan Kocaeli için su yönetimi ayrı bir önem taşımaktadır. Kentimizin içme suyu arzında temel kaynaklardan biri olan Yuvacık Barajı, dönemsel yağış rejimlerine bağlı olarak değişken doluluk oranlarına sahiptir. Mart 2026 itibarıyla Yuvacık Barajı doluluk oranı yaklaşık %55–60 seviyelerinde seyretmektedir. Ancak özellikle yaz aylarında yaşanan kuraklık ve yağış azlığı nedeniyle geçmiş yıllarda doluluk oranlarının kritik seviyelere düştüğü, su temininde tasarruf çağrılarının yapıldığı dönemler yaşanmıştır. Bu durum, suyun mevsimsel bir bolluk algısıyla değil, yıl boyu sürdürülebilirlik perspektifiyle yönetilmesi gerektiğini açıkça göstermektedir.

Bölgenin önemli doğal su rezervlerinden biri olan Sapanca Gölü ise yalnızca Kocaeli için değil, Marmara Bölgesi açısından da stratejik öneme sahiptir. Mart 2026 itibarıyla Sapanca Gölü doluluk oranı yaklaşık %55–60 seviyesindedir. Göl seviyesinde dönemsel düşüşler yaşanması ve artan su talebi, göl üzerindeki baskının dikkatle yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Yerel kaynakların etkin kullanımı ile Sapanca Gölü üzerindeki çekim baskısının azaltılması yönünde atılan adımlar, su güvenliği açısından olumlu olmakla birlikte, uzun vadeli çözüm ancak bütüncül su yönetimi anlayışıyla mümkün olacaktır.

Kocaeli’nin su arz güvenliği açısından önemli alternatif kaynaklarından biri olan Namazgâh Barajı’nda ise Mart 2026 itibarıyla doluluk oranı yaklaşık %65–70 seviyesindedir. Barajın devreye alınmasıyla birlikte özellikle kurak dönemlerde Yuvacık Barajı üzerindeki baskının azaltılması ve kentin su arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Bu noktada sorumluluk yalnızca kamu kurumlarına ait değildir. Sanayi tesislerinde proses suyu optimizasyonu, geri kazanım ve yeniden kullanım uygulamalarının yaygınlaştırılması; altyapı kayıplarının azaltılması ve su ayak izinin hesaplanarak azaltım hedeflerinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Aynı şekilde bireysel düzeyde alınacak basit ancak etkili önlemler — gereksiz su kullanımından kaçınmak, tasarruflu armatürler kullanmak, makineleri tam kapasite çalıştırmak ve sızıntıları gecikmeden gidermek — toplam tüketim üzerinde kayda değer bir etki yaratmaktadır.

Su; yerine konulabilir bir kaynak değildir. İklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha görünür hale geldiği günümüzde, suyun korunması bir tercih değil zorunluluktur. Dünya Su Günü vesilesiyle bir kez daha hatırlatmak isteriz ki; bilimsel veriler ışığında planlanan, verimlilik esaslı ve toplumsal bilinçle desteklenen bir su yönetimi anlayışı, hem kentimizin hem ülkemizin geleceği için hayati önem taşımaktadır.

Kocaeli Çevre Mühendisleri Odası olarak; suyun korunması, adil paylaşımı ve gelecek nesillere sağlıklı biçimde aktarılması için tüm kurum ve kuruluşları, sanayi temsilcilerini ve vatandaşlarımızı ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmeye davet ediyoruz.

TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI KOCAELİ ŞUBE YÖNETİM KURULU