TMMOB Çevre Mühendisleri Odası

ÖSS kabusunu atlatmayı başaran milyonlarca öğrenci ve aileleri, sınav sonuçlarının açıklanmasıyla bu kez de tercih stresi yaşamaya başladı. ÖSS sonuçlarına göre, baraj puanını aşan aday sayısı 1 milyon 293 bin 253 oldu. 1 milyon 405 bin 307 adayın tercih yapma hakkını elde ettiği sınavda tam 25 bin 652 adayın "sıfır" puan aldı. Toplamda yaklaşık 552 bin aday yüksek öğretim programlarından birine kayıt yaptırabilecek.

Oda Yönetim Kurulumuz, meslek alanları ve üniversiteler konusunda yetersiz bilgi ve yönlendirmelerle, belirsiz ölçütlere göre tercih yapmaya çabalayan öğrencileri, velilerini ve kamuoyunu bilgilendirmek ve bu açığı biraz olsun kapatabilmek amacıyla çevre mühendisliği disiplini ve geleceği konusunda genel bir bilgilendirme yapmayı önemli bir sorumluluk olarak görmektedir.

Çevre Mühendisliği Nedir?

Hava, su, toprak gibi doğal kaynakların korunması, amacına uygun olarak kullanılması,
Bunların kirlenmesine neden olan etkenlerin kaynaklarında kontrolü, önlenmesi ve giderilmesi,
Kirlenerek bozulan çevrenin onarılmasına yönelik olarak

çevre ve halk sağlığı için en uygun ve en sağlıklı koşulların yaratılmasını sağlayan meslek disiplinidir.

Özetle, her türlü çevre sorunlarını tanımlayan ve bu sorunları çözmek üzere planlamalar ve uygulamalar yapan mühendislik disiplinidir "çevre mühendisliği".

Yukarıdaki tanımdan hareketle çevre mühendisleri; - Etüd, fizibilite, proje, - Araştırma, geliştirme ve planlama, -Danışmanlık ve eğitim, - Kontrollük, - Deneme işletmesi, muayene ve kabul, - Uygulama ve işletme, - Keşif, şartname, ihale dosyası hazırlama ve düzenleme, - Hakediş ve kesin hesap, - Numune alma, deney, ölçüm, analiz ve modelleme gibi mühendislk hizmetlerini yürütür.

Çevre mühendisleri hava, su ve toprak kalitesini izler ve çevre sorunlarının çözümü için yeni teknolojilerin geliştirilmesine çalışır, endüstrinin daha az atık üretecek şekilde işlemesine yardımcı olur.

Hizmetleri Konularıa) İçme ve kullanma suyu temini, iletimi, arıtımı ve şehiriçi dağıtımı,
b) Evsel, endüstriyel atıksular ve yağmur sularının toplanması, arıtılması, geri kazanılması ve
    uzaklaştırılmaları,
c) Katı atıkların toplanması, taşınması, geri kazanımı, uzaklaştırılması ve işlenmesi,
d) Zararlı ve tehlikeli atıkların yönetimi ve bertarafı,
e) Evsel ve endüstiyel atıkların geri kazanımı, azaltılması, yeniden kullanımı ve yerine kullanılması,
f) Hava kirliliğinin önlenmesi, kaynakta kontrolü, arıtım teknolojilerinin seçimi ve uygulamaları,
g) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) çalışmalarının ilgili diğer meslek alanları ile birlikte
    planlanması, koordinasyonu, ÇED raporlarının hazırlanması ve uygulanması,
h) Çevre kaynaklarının modellenmesi,
k) Gürültü kirliliğinin kontrolü ve önlenmesi,
l) Toprak ve yeraltı su kaynaklarının kirliliğinin önlenmesi, arıtım teknolojilerinin seçimi ve uygulamaları,
m) Çevre yönetim sistemlerinin ve çevre yönetim planlarının hazırlanması ve uygulanması.

Çevre Mühendisliği Bölümü Hangi Üniversitelerde Var?

Ülkemizde lisans düzeyinde eğitim veren üniversitelerin sayısı kamu ve özel üniversitelerle birlikte 28. Yüksek Lisans programına öğrenci alan üniversitelerle birlikte bu sayı 30`un üzerine çıkmaktadır.

- Akdeniz Üniversitesi, Antalya - Aksaray Üniversitesi, Aksaray - Anadolu Üniversitesi, Eskişehir - Atatürk Üniversitesi, Erzurum - Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul - Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir - Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas - Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale - Çukurova Üniversitesi, Adana - Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir - Erciyes Üniversitesi, Kayseri - Fatih Üniversitesi, İstanbul - Fırat Üniversitesi, Elazığ - Harran Üniversitesi, Şanlıurfa - İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul - İstanbul Üniversitesi, İstanbul - Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli - Marmara Üniversitesi, İstanbul - Mersin Üniversitesi, Mersin - Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ - Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun - Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara - Sakarya Üniversitesi, Sakarya - Selçuk Üniversitesi, Konya - Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta - Uludağ Üniversitesi, Bursa - Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul - Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak

Çevre Mühendisleri Bölümlerinde Hangi Konularda Eğitim Verilir?

Çevre Mühendisliği bölümünde eğitim süresi 4 yıldır. Ancak, bazı okullarda 1 yıl yabancı dil hazırlık programı" uygulanır. Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı`nda (ÖSS) yeterli "Sayısal (SAY)" puanı almak gerekmektedir. Çevre Mühendisliği bölümünde okutulan belli başlı dersler şunlardır: Matematik, Fizik, Kimya, Lineer Cebir, Teknik Resim, Analitik Geometri, Jeoloji, Çevre Kontrolü Esasları, Çevre Ekonomisi, Yapı Mühendisliği, Mikrobiyoloji, Çevre Koruma Hukuku, Katı Atıkların Arıtılması, Su Kalite Kontrolü, Hava Kalite Kontrolü, Çevre Modelleme, Şehircilik ve Yerleşme, Endüstriyel Kirlenme Kontrolü, Çevre Etki Değerlendirmesi, Arıtma Tesislerinin İşletimi, Suların Arıtılması. Dersler uygulamalı (pratik) ve kuramsal (teorik) olarak sürdürülür. Ayrıca, yaz aylarında staj zorunluluğu vardır.

Dersler (ODTÜ Örneği)

- Matematik, - Türevsel Denklemler, - Genel Fizik, - Genel Kimya, - Organik Kimya, - Termodinamik, - Teknik Çizim, - Çevre Mühendisliği Hidrolojisi, - Akışkanlar Mekaniği, - Statik ve Mukavemet, - Mühendislikte İstatistik Yöntemleri, - Mühendislikte Nümerik Yöntemler, - Çevre Mühendisliğine Giriş, - Çevre Kimyası, - Çevre Mühendisliği Proseslerinin Temelleri, - Çevre Mikrobiyolojisi, - Çevre Mühendisliğinde Fizikokimyasal Prensipler, - Çevre Kimyası Laboratuarı, - Su Arıtımında Temel İşlemler, - Atıksu Arıtımında Temel İşlemler, - Hava Kirliliği, - Biyolojik Arıtmanın Temelleri, - Su Temini Mühendisliği, - Çevre Modellemesi, Atıksu Mühendisliği, - Katı Atıkların Bertarafı, - Arıtma Tesisi Tasarımı

Çevre Mühendisi Nelerde Çalışır?

* Kamu

Çevre ve Orman Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, DPT Müsteşarlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Karayolları Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, İller Bankası vd. ilgili kamu kurumları.

* Üniversiteler, TÜBİTAK gibi araştırma kurumları

* Belediyeler/Yerel Yönetimler ve ilgili kuruluşları (Su Kanalizasyon İdareleri vb.)

*Özel Sektör : Çevre Mühendisliği hizmet konularında her türlü mühendislik hizmetleri

Türkiye`de Çevre Mühendisliği

1970`li yılların sonunda ülkemizde bir meslek disiplini olarak ortaya çıkan çevre mühendisliği, çevre sorunları ile başa çıkmak amacıyla geliştirilmiştir. Kamusal bir hizmet olarak çevre hizmetlerini yerine getirmeyi amaçlayan bu meslek disiplini ne yazık ki günümüzde hala hak ettiği yere ulaşamamıştır.

Ülkemizde kamu ve özel üniversiteler dahil olmak üzere çevre mühendisliği lisans ve yüksek lisans eğitimi veren 30`un üzerinde üniversite mevcuttur ve bugüne kadar bu bölümler 12 000`inin üzerinde mezun vermiştir. Çevre mühendisliği bölümleri her sene yaklaşık olarak 1000 kişi mezun vermektedir.

1983 yılında ilk mezunlarını veren Çevre Mühendisliği Bölümleri`nin sayısı, 1983`lerde dört iken, 2006 yılında 28`e ulaşmıştır. Mezun sayısı ise 1983`lerde 53 iken 2007`de bu sayı 5775`e çıkmıştır.

Diğer taraftan Odamıza kayıtlı 6 000`den fazla çevre mühendisi vardır. Bu üyelerin yaklaşık olarak %25`i yani üyelerimizin dörtte biri işsiz ya da mesleği dışında bir işte çalışmaktadır.

Yine 2007 yılı sonu itibariyle çalışan üyelerimizin; %16`sı kamuda, %14`ü belediyelerde, %10`u üniversiteler ve araştırma kurumlarında, %1,08`i sivil toplum kuruluşlarında, %58`i özel sektörde çalışmakta olup, %0,94`ü yurtdışında faaliyet göstermektedir.

Avrupa birliği sürecinde hazırlanmış olan raporlar, hava kalitesi, atık yönetimi, su kalitesi, endüstriyel kirlilik, gürültü, kimyasallar gibi alt başlıklarda yaşanan sorunları dile getirirken, Türkiye`nin bu alanlarda karşı karşıya olduğu çevresel sorunları çözüme kavuşturması için iyi bir yönetim ve planlama sürecine ihtiyacı olduğunu vurgulamaktadır. Uluslararası ekonomiye adapte olma çabaları Türkiye`de ciddi ekonomik değişimlere neden olmakta, bu değişimler ve hızlı nüfus artışı gibi diğer etkenler sanayi, turizm ve enerji sektörlerinin çevre üzerindeki baskısını artırmaktadır. Bu veriler ışığında çevre mühendisliğinin ülkemizin geleceği açısından önemli bir meslek alanı olduğu ve öneminin giderek artacağı söylenebilir.

Ancak, ülkemizde bilim ve teknik alanları ve bilim üretilen en önemli alan olan üniversiteler de birer iç politika malzemesi haline getirilmiştir. Son yıllarda çevre mühendisliği alanında istihdam konusunda görece bir artış yaşanıyor olsa da çevre mühendislerinin mevcut çalışma koşulları ve çevre mühendisliğinin geleceği konusunda, gün geçtikçe sayıları artan çevre mühendisliği bölümleri ve işsiz çevre mühendisleri düşünüldüğünde tablonun hiç de iç açıcı olmadığı kolayca görülebilmektedir.

AKP iktidarı için üniversite olgusunun bir siyaset malzemesi olma ötesinde herhangi bir anlamı olmadığı son girişimleriyle iyice ortaya dökülmüştür. Büyük sorunlarla boğuşan üniversiteleri ve adeta yoksulluğa mahkum edilmiş bir halde üniversite hayatını tamamlamaya çabalayan binlerce öğrenciyi görmezden gelen AKP hükümeti, üniversite sorununu türban sorununa indirgemiştir. Bugün üniversitelerinin sorunu türban değil, bilim temelinde örgütlenen, özerk ve demokratik üniversite olabilme sorunudur…

Üniversiteleri kullanarak toplumu kutuplaştırmaktan kaçınmayan siyasi iktidar, üniversite sorunlarını çözmek adına herhangi bir girişimde bulunmamaktadır. Akademik ve teknik yetersizliklere rağmen bu yıl da üniversitelerin kontenjanları ciddi oranda artırılmıştır. Bu artış kaçınılmaz olarak eğitim kalitesinde düşüşe yol açacaktır. Bugün de aynen devam ettirilen popülist eğitim politikaları sonucunda kapasitenin çok üzerinde çevre mühendisliği bölümü açılmıştır. Teknik donanım ve altyapıdan yoksun, yetersiz akademik kadro ile eğitim veren bu bölümlerin niteliği konusunda da sıkıntılar devam etmektedir. Öğrenciler üniversite tercihi yaparken bu konuya da dikkat etmelidir. Çevre mühendisliği tercihi yapacak öğrenciler yıllık mezun sayısı ve bu sayının iş bulma konusunda yarattığı ya da yaratacağı rekabet ortamını dikkate almalıdır.

	YENİ KAYIT	TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISI	2006-2007 MEZUN
ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ LİSANS DÜZEYİNDEKİ ÖĞRENCİ SAYILARI	1734	7483	1100
ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ YÜKSEK LİSANS DÜZEYİNDEKİ ÖĞRENCİ SAYILARI	462	1392	261

Toplam

Prof.

Doç.

Y.Doç.

Öğretim G.

Uzman

Araştırma

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LİSANS DÜZEYİNDE EĞİTİM VEREN ÖĞRETİM ELEMANI SAYILARI

778

143

164

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası

6235 Sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yasası hükümlerine göre 1992 yılında kurulan TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Üyelerin mesleki haklarını korumak ve meslek etiğinin korunmasını gözetmek ile çevre ve çevre mühendisliği konusundaki gelişmeleri kamuoyuna sunmak amacıyla çalışmalar yürüten Odamız bu noktada kamusal sorumluluğunu yerine getirmeye çalışmaktadır.

Kötü bir eğitim sistemi ile ÖSS kabusunu atlatmayı başaran öğrencileri, bilimsel, demokratik ve özgür bir üniversite önünde engel teşkil eden YÖK kurumunun beklediği bilinmelidir. Ülkemizde izlenen yanlış eğitim ve yanlış istihdam politikalarının mağduru olan binlerce gencin ise işsizlik sorunu ile yüz yüze bırakılacağı ise bugünden kehanet değildir.

Odamız, altyapı donanımı olmadan yetişmiş, öğretim elemanı kadroları yaratılmadan açılmış ve eğitim veren mühendislik fakültelerinin ve çevre mühendisliği bölümlerinin varlığından endişe duymaktadır. Bu tür yapıların, bilimsel planlamaya dayanmayan programları, mühendislik alanındaki "işsizlik ordusuna yeni neferler kazandırma" dışında bir anlam ifade etmeyecektir.

Bugün çevre mühendislerinin birçoğunun doğru istihdam, işsizlik, iş güvencesi, mesleki tanınırlık, ücret yetersizliği ya da dengesizliği gibi sorunları halen devam etmektedir. Çevre mühendisliği hizmetlerinin, çevre sorunlarını gidermeye yönelik proje, tasarım ve uygulama süreçlerinin kamusal hizmet olmaktan çıkarıldığı, ticarileştiği ve yabancı sermayenin hizmetine sunulduğu bir dönemde, mesleğimiz cazibesini ve gelecek tahayyülünü yitirmiştir.

Ülkemizde, bilim-teknoloji ve kamu yararı eksenli doğru bir çevre politikası olmaksızın, çevre mühendisliği eğitiminin ya da mesleğinin başarısından ve geleceğinden söz etmek olası görünmemektedir.

Türkiye`nin ihtiyacı; ülkenin atıksu sorununu, katı atık sorununu, gürültü kirliliği sorununu, deniz, akarsu ve göl kirliliği sorunlarını, toprak kirliliği sorununu çözecek politikalar ve bu politikaları oluşturacak, uygulayacak çevre mühendislerini doğru alanlarda istihdam etme sorunudur.

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu