BASIN AÇIKLAMASI

MİLLİ PARKLAR DOĞAL YAŞAM ALANLARIDIR, SERMAYENİN YAPILAŞMASINA AÇILAMAZ!

30 Mayıs 2025 tarihinde Kahramanmaraş Geben Vadisi'nin ilan edilmesiyle birlikte Türkiye’deki milli park sayısı 50’ye ulaşmıştır. Bu alanların toplam büyüklüğü 822.532 hektar olup, ülke yüzölçümünün yalnızca %1'ine denk gelmektedir. Milli park, tabiat parkı ve sulak alanlar gibi korunan alanlarımızın tamamı ise Türkiye yüzölçümünün sadece %9’u civarındadır. Korunan alanların ülke geneline oranı Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama %21, OECD ülkelerinde %19 ve COP 30’un 2030 yılı için belirlediği hedef %30 iken; Türkiye bu tablonun maalesef çok alt sıralarında yer almaktadır.

Zaten yetersiz olan bu oranları artırarak doğayı korumak yerine, gündeme getirilen yeni kanun değişikliği teklifi ile bilindik bir yaklaşım tekrar devreye sokulmaktadır. Yasa teklifi incelendiğinde, siyasi iradenin Milli Parkları yalnızca "ekonomik değeri olan alanlar" olarak gördüğü; ekolojik yaşam alanlarımızda koruma odaklı yaklaşımın terk edilerek tamamen kullanma ve işletme odaklı bir zihniyetle sermaye yağmasının önünün açıldığı açıkça görülmektedir.

Kanun Değişikliği Teklifi Ne Getiriyor?

• Yerel Dinamikler ve Bilim Devreden Çıkarılıyor: Korunan alanların yönetimi, yetki ve karar alma süreçleri merkezileştirilmektedir. Yerel yönetimler, bilim kuruluşları, meslek odaları ve yöre halkı bu süreçlerden tamamen dışlanmaktadır.
• Talan ve Yapılaşma Yasallaşıyor: Milli parkların kullanım ve tahsis kolaylığı sağlanarak; bu alanlar içinde turizm, tesis, yapılaşma ve işletme faaliyetlerine izin verilmekte, uzun süreli kiralama olanakları genişletilmektedir. Üstelik devlet teşvikleriyle milli parklarda ekolojik yıkım projeleri özendirilmektedir.
• Onay Yetkisi Tekelleşiyor: Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) kararlarda neredeyse tek yetkili konumuna getirilirken, yapılaşmaya konu olacak yerler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına onay yetkisi verilmektedir.
• Koruma Alanları Ticari Kullanım Alanına Dönüşüyor: Kanun teklifinin gerekçesinde mevcut sistemin bürokratik olduğu, yatırımların önünü tıkadığı ve parkların ekonomik olarak daha verimli işletileceği savunulmaktadır. Bu anlayış, bugüne dek koruma öncelikli alan olarak tanımlanan milli park ve tabiat parklarını kullanım alanı kategorisine düşürecektir. Turizm ve konaklama tesisleri ile ticari işletmeler, adeta doğanın bir unsuruymuş gibi bu alanlara yerleştirilecektir.

Sonuç Olarak;

Bu kanun değişikliği teklifi ile milli parkların ve diğer korunan alanların, koruma odaklı yaklaşımdan koparılıp kullanım ve işletme odaklı bir yaklaşımla sermayenin talanına açılması, elimizde kalan son ekolojik yaşam alanlarının yok edilmesi asla kabul edilemez.

Milli parkların doğa alanı olmaktan çıkarılıp, sermayenin yatırım alanına dönüştürülmesine izin verilmemelidir!

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası

İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu

27 Şubat 2026