Çevre Denetimi Yönetmeliği`nde değişiklik yapılmasının ardından Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından ilan edilen ve 9-25 Kasım 2009 tarihlerinde Antalya`da gerçekleştirilen "Çevre Görevlisi ve Çevre Görevlisi Eğitici Eğitimi"nin yasal dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle Odamız tarafından 6 Kasım 2009 tarihinde iptal davası açılmıştı.

Bu arada, Odamız tarafından açılan davanın ardından, mahkemece 18.11.2009 tarihli kararla idareye 15 günlük savunma süresi verilmiş ve savunmaya göre yürütmenin durdurulması ile ilgili bir karar verileceği tarafımıza 9.12.2009 tarihinde bildirilmiştir. Aynı tebligat Çevre ve Orman Bakanlığı`na da 8.12.2009 tarihinde tebliğ edilmiş, Bakanlıkça 15 günlük savunma süresi kullanılmak suretiyle dava konusu eğitim sonunda sınavın yapılabilmesi mümkün kılınmıştır.

Bu süre zarfında Bakanlık yetkilileri tarafından üyelerimize farklı ve çelişkili şifai/yazılı açıklamalar yapılmakta, mevzuatın uygulaması sürecindeki karmaşa ve kaos ortamı sürdürülmektedir. Bakanlık tarafından yapılan açıklamalar, Bakanlığın kendi yayınladığı mevzuatı uygulamadaki zaaflarını ve hatalarını da göstermektedir. Bu başvurulara gelen yanıtlardan bazıları eğitimin hukuka aykırılığını açıkça göstermektedir.

Örneğin bu taleplerden birine Bakanlıkça verilen yazılı yanıtlar arasında;  "düzenlenen eğitimin iki kısımdan oluştuğu, eğitimin ilk kısmı olan ve üniversite öğretim görevlileri tarafından verileceği belirtilen eğitime çevre mühendislerinin katılımının zorunlu olmadığı" belirtilmektedir.

Ancak, ilgili yanıtta belirtilen durumun hiçbir yasal dayanağı olmadığı gibi, Çevre Denetimi Yönetmeliği`nin 16/3. maddesi uyarınca eğitimin duyurusunun yapılıp son başvuru tarihi olarak belirtilen 27.10.2009 tarihinden sonra 4.11.2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren EĞİTİMİN PROGRAMI, ÇEVRE GÖREVLİSİ ADAYLARINA EĞİTİM VERMEYE VE SINAV YAPMAYA YETKİLİ KURUM VE KURULUŞLARIN VE BU KURUM VE KURULUŞLARDA EĞİTİM VERECEK PERSONELİN NİTELİKLERİNİ belirleyen Tebliğ`de de böyle bir düzenleme söz konusu değildir.

Yine yapılan eğitimde Tebliğe aykırı durumların olduğu katılımcıların tespitleriyle görülmektedir. Eğitmenlerin bakanlıkta en az 7 yıl çalışmış olması ve eğitimin 25 kişilik gruplar halinde yapılması gerektiği halde bu şartlara uyulmadığı, Tebliğin 22. maddesinde başvuruların elektronik ortamda alınması zorunlu kılınmışken Tebliğin başvuruların sonlandırıldığı tarihte yayınlanmış olması sebebi ile bu durumun mümkün olmadığı belirtilmiş, son tahlilde bu durum Bakanlıkça altyapı eksiği ile açıklanmıştır.

Bu noktada, eğiticilerden birinin 7 yıllık deneyimi olmadığı, 2005 senesinde üniversiteden mezun olduğu tespit edilen durumlar arasındadır. Bu durum bile tek başına tüm sürecin hukuken problemli olduğunu göstermektedir.

21.11.2008 tarih ve 27061 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 1.1.2009 tarihinden değişikliğe uğradığı 22.10.2009 tarihine kadar geçen süre içinde Yönetmelik hükümlerinin gereği olarak Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından herhangi bir çevre görevlisi eğitimi de gerçekleştirilmemişken, HENÜZ BU EĞİTİMİN ŞARTLARINI BELLİ EDEN TEBLİĞ DAHİ YAYINLANMADAN EĞİTİM DUYURULARINININ YAPILIP BAŞVURULARIN TAMAMLANMASI, ARDINDAN BU TEBLİĞİN YAYINLANMASININ HİÇBİR HUKUKİ GEREKÇESİ OLAMAZ.  

Çünkü Çevre Denetimi Yönetmeliğin ilk şeklinde de aynen yer verilen (tek farkı sertifika kelimesi belge olarak değiştirilmiştir) 16/3 maddesi "Çevre görevlisi eğitimi programı, çevre görevlisi adaylarına eğitim vermeye ve sınav yapmaya yetkili kurum ve kuruluşların ve bu kurum ve kuruluşlarda eğitim verecek personelin nitelikleri ile belgelendirme işlemleri bir tebliğ ile belirlenir." Şeklinde düzenlenmiştir. BU DÜZENLEMEYE RAĞMEN ÇEVRE GÖREVLİSİ EĞİTİMİ PROGRAMI, ÇEVRE GÖREVLİSİ ADAYLARINA EĞİTİM VERMEYE VE SINAV YAPMAYA YETKİLİ KURUM VE KURULUŞLARIN VE BU KURUM VE KURULUŞLARDA EĞİTİM VERECEK PERSONELİN NİTELİKLERİ İLE SERTİFİKALANDIRMA İŞLEMLERİNİ BELİRLEYECEK BİR TEBLİĞ DE İŞ BU DAVA KONUSU EĞİTİMLERE SON BAŞVURULARIN ALINDIĞI 27.10.2009 TARİHİNDEN 8 GÜN SONRA, 4.11.2009`DA 27396 SAYILI RESMİ GAZETE`DE YAYIMLANMIŞTIR. 

www.cevreorman.gov.tr ve www.cevredenetimi.cevreorman.gov.tr adreslerinde yayınlanan sınav duyuru metni, eğitim programı, eğitime katılacaklar listesi mahkemeye sunulmuş olup, son başvuru tarihi olarak belirtilen 27.10.2009 tarihi itibariyle Yönetmelik hükümleri (m. 16/3) gereği yayınlanması gereken Tebliğ yayınlanmamıştır.

Çevre görevlisi eğitim programı ve belgelendirme işlemlerinin belirleneceği tebliğ henüz yayınlanmadan Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan bu idari işlemin Çevre Denetim Yönetmeliğinin 16/3 Maddesine aykırı olması nedeniyle 27.10.2009 tarihine kadar başvuruların toplandığı 9 Kasım 2009 tarihinde Antalya`da başlayacak olan 100 ders saatlik Çevre Görevlisi ve Çevre Görevlisi Eğitici Eğitiminin gerek bu sebeple, gerekse de çevre mühendislerinin 4 yıllık lisans eğitimlerini yok sayarak sınava tabi tutmak suretiyle lisans diplomalarının adeta sağlamasının yapılması sebebi ile iptal edilmesi gerekmektedir.

Bu arada,Bakanlıkça yapılan duyuruda tüm eğitim ile ilgili masrafları katılımcıların karşılayacağı belirtilmiştir. 55 TL (tek kişilik oda), 80 TL (iki kişilik oda), Eğitim bedeli olarak 1000 TL, sınav bedeli olarak da 220 TL ücret belirlenmiştir. 15 günlük eğitimde konaklama 825, eğitim 1000, sınav bedeli de 220 TL olduğu düşünüldüğünde bir kişinin maliyeti en az 2045 TL olacaktır.

Yine duyuruda çevre mühendislerinin eğitimin ilk ayağı olan temel çevre eğitimine katılmayabileceği, çevre mevzuatı eğitimine katılmalarının zorunlu olduğu böylece eğitim bedelinin 500 TL olduğu belirtilmiştir. Hal böyle olunca söz konusu eğitim, çevre mühendisleri açısından 1545 TL`ye mal olmaktadır. Maliyet bir yana, lisans eğitimi ile bu alanda hizmet üretme hakkına sahip olan bir meslek disiplini, mevcut yasal düzenleme değiştirilerek aynı gün ilana çıkarılan eğitim programı ve sınav ile mağdur edilmiştir.

Bu anlamda dava konusu işlem meslek alanımızdaki iş ve işlemleri sorunlu ve içinden çıkılmaz bir sürece sürüklerken, meslektaşlarımızın hak ve çıkarlarını yok sayan bir düzenleme olarak kamu yararının tesisine de hizmet etmemektedir. 

4.11.2009 itibariyle sınav ücretleri de dahil ödemelerin tamamlandığı anlaşılmaktadır. Eğitim 7.11.2009`da başlamış ve tamamlanmış, sınav ise 13.12.2009 tarihinde gerçekleştirilerek ÇEVRE MÜHENDİSLERİNİN LİSANS DİPLOMALARININ İÇERİĞİ BELLİ OLMAYAN BİR SINAV İLE SAĞLAMASI YAPILMAK SURETİYLE YOK SAYILMIŞTIR.

Tüm bu nedenlerle,  tamamlanan eğitim ile 13.12.2009 tarihinde gerçekleştirilen sınav ile ilgili yeni bilgi ve belgeler dosyaya ibraz edilmiş ve bu karmaşa ve kaos ortamıyla birlikte meslektaşlarımızın hak mağduriyetine son verilmesi amacıyla bir an önce yürütmenin durdurulması kararı talep edilmiştir.

Odamız sürecin takipçisi olmaya devam edecektir. Çevre Mühendisleri Odası, nereden gelirse gelsin, bilim, hukuk ve etik dışı uygulamaların karşısında mesleğimizin onurunu ve meslektaşlarımızın haklarını savunmaya devam edecektir.

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası

Yönetim Kurulu