TMMOB Çevre Mühendisleri Odası
TMMOB
Çevre Mühendisleri Odası
GDO`DA GELEN GİDENİ ARATTI
Genel Merkez 17.12.2009 (Son Güncelleme: 13.06.2011 15:54:31)

Yayın : Radikal Tarih : 17.12.2009 StxCm :96 İl : İstanbul
Sayfa : 14 Periyod : Günlük/Gazete Tel : 0212 505 61 11 Tiraj : 39.056

 

‘Frenkeştayn ürünler‘ olarak tartışılan Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların (GDO) izlenmesine ve kontrollü ithalatına vize veren Biyogüvenlik Tasarısı Meclis‘e sevk edildi. Tasarı bu haliyle yasalaşırsa, GDO‘lu ürünlerin Türkiye‘de üretilmesinin önü kapanacak, bu ürünlerin ithalatı da kurallar doğrultusunda serbest bırakılacak. Danıştay‘ca yürütmesi durdurulan yönetmelikte, GDO ve ürünleri bebek mamalan ve gıdalannda yasaklanırken, tasarıda bu yasaklamalann olmaması dikkat çekti. 
Tanm ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından oluşturulan Biyogüvenlik Tasansı dün Meclis‘e sevk edildi. Tasanyla, GDO‘lu ürünlerin ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı kullanılması, serbest bırakılması gibi risk analizini dokuz kişlik kurul belirleyecek. Kurul tarafından onay alan ürünlerde etiketleme yapılacak. 
Kamu ağırlıklı kurul: Oluşturulacak ‘Biyogüvenlik Kurulu‘, Tarım Bakanlığı‘ndan dört,Çevre ve Orman Bakanlığı‘ndan iki, Sağlık Bakanlığı‘ndan bir, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı‘ndan bir ve Dış Ticaret Müsteşarlığından bir üye olmak üzere, üç yıl görev yapacak dokuz kişiden oluşacak. Üyelerden GDO yönetmeliğinin iptalinden sonra yasa tasarısı hazır. Türkiye‘de GDO‘lu ürün üretimini yasaklayan tasarıda bebek maması ve ‘eşik değer‘ unutulmuş 
gen sahibi veya ithalatçı, yurtiçinde geliştirilen GDO ve ürünü için ise gerçek ve tüzel kişiler tarafından Bakanlığa başvuru yapacak. Başvurular Bakanlık tarafından kurula iletilecek. Kurul başvurulan incelerken şunlan dikkate alacak: "Üretici ve tüketicinin tercih hakkının ortadan kaldınlmaması. Çevrenin ekolojik dengesinin ve ekosistemin bozulmasına neden olunmaması. GDO ve ürünlerinin çevreye yayılma riskinin olmaması. Biyolojik çeşitliliğin devamlılığının tehlikeye » düşürülmemesi. Başvuru sahibinin biyogüvenliğin sağlanmasına yönelik tedbirleri uygulamak için kapasiteye sahip olması." Transit geçişlerde vize: GDO ve ürünlerinin transit geçişinde Bakanlık‘tan izin zorunlu olacak. 
Etiketlerde belirtilecek: İzlenebilirliğin sağlanması amacıyla, en az ikisi üniversite veya meslek örgütleri temsilcileri arasından seçilecek. Kurul başkanı, Bakan tarafından belirlenecek. Kuruldaki kamu kuruluşları ağırlığı dikkat çekerken, sivil toplum kuruluşlannın katılımı kendilerine bırakılıyor. Kuruldakilerin birinci ve ikinci dereceden yakınları bu alanda bir ticari faaliyette bulunmayacak. 
10 yıl geçerli olacak: GDO veya ürünlerinin, ithalatı, ihracatı, deneysel amaçlı serbest bira- . „‘ kılması, piyasaya sürülmesi ile genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalann kapalı alanda kullanımına, bilimsel esaslara göre yapılacak risk değerlendirmesine göre karar verilecek. Risk oluşturmayacak başvurular için verilen karann geçerlilik süresi 10 yıl. 
Başvurular kurula: Her bir GDO ve ürününün ilk ithalatı için GDO ve ürünlerinin ülkeye girişi ve dolaşımında, Bakanlığa beyanda bulunulması, gerekli kayıtların tutulması, kararın bir örneğinin bulundurulması ve etiketleme kurallanna uyulması zorunlu olacak. Her bir GDO ve ürününe ayırt edici kimlik verilerek kayıt altına alınacak. 
Eşik değeri aşarsa raporlanacak: Herhangi bir ürünün Bakanlık tarafından belirlenen eşik değerin üzerinde GDO ve ürünlerini içermesi halinde; etikette, GDO içerdiğinin açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. İlgililer, GDO ve ürünleriyle ilgili olarak yeni bir risk öğrendiği takdirde durumu derhal Bakanlığa rapor etmek ve tedbir almakla yükümlülük taşıyacak. İlgililer; GDO ve ürünlerinin piyasaya sürülmesi sırasında alıcıları, muamele, işleme, taşıma, saklama ve diğer işlemlere ilişkin kararda yer alan güvenlik kurallan hakkında bilgilendirmekle yükümlü olacak. 
10 yıl ceza: Genetiği değiştirilmiş bitki ve hayvanlan çevreye serbest bırakanlara veya üretenlere 510 yıl hapis cezası ve 500 günden 2 bin 500 güne kadar adli para cezası verilecek. Bu fiil nedeniyle zarar meydana gelmesi halinde cesa yedi yıla çıkacak. (Radikal) Tasarı eski yönetmelikten daha geri‘ Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Günaydın, tasarıyı Radikal‘e şöyle yorumladı: "Yönetmeliğin yürütmesinin durdurulmasının ardından boşluk oluşan piyasayı doldurması açısından tasarıyı olumlu olarak değerlendiriyorum. Ticari amaçlı yasaklanması yine olumlu. Bu ülkede üretimi doğru, ithalatın kurala bağlanarak serbest bırakılması doğru değil. Söz konusu tasanda bir eşik değer saptaması yok. Ancak 26 Ekim‘de yayınlanan yönetmelikte yer alıyordu. Yönetmelikte antibiyotiğe ilaç geni taşıyan ve bebeklerin mamalarında kullanılması yasaklıyordu. Bu tasanda yok. Yönetmelikten daha geride. Aynca Biyogüvenlik Kurulu birçok konuya karar verecek. Bizim eleştirilerimiz çerçevesinde meslek örgütü veya üniversite iki kişi yer alır maddesini yerleştirmiş ama bu ‘veya‘ takdir yetkisi oluşturuyor. Bağımsız ve bilimsel esaslara göre çalışan bir Kurul oluşturulması olması gerekir."


Kupürün Detayı...

Okunma Sayısı: 443